((  معرفي كتاب  ))

كتاب زيست شناسي پايه:

تاليف : علي كمالوند

انتشارات : آواي دانش گستر 

تهران: خيابان انقلاب ،روبروي دانشگاه تهران ، ساختمان ظروفچي، طبقة دوم واحد پنج

تلفن: 66492934 تلفكس: 66492934

ويژگيهاي كتاب:

* توضيح كامل متن كتابهاي زيست شناسي و آزمايشگاه 1و2به صورت درس به درس.

*بررسي كليه ي نكات مهم درسي و كنكوري .

*گنجاندن تست هاي مفهومي  با پاسخ تشريحي.

* آموزش وسنجش كامل بحث ژنتيك ( ژنتيك پيش دانشگاهي-جمعيت- گياهي)

*داراي تست هاي كنكور سراسري ، آزاد ، المپيادهاي زيست شناسي ، با پاسخ تشريحي

* قابل دسترسي در كتاب فروشي هاي معتبر سراسر كشور .

                      ((زيست شناسي پايه با نگرش مفهومي))

                       تاليف : علي كمالوند

رديف

         اسامي وكار كليه ي ابزارها ووسايل موجود در كتب درسي زيست شناسي

1

 آشام سنج:وسيله اي كه براي اندازه گيري سرعت صعود شيره ي خام وآب از ساقة گياه استفاده مي شود .

2

الكتروكارديوگراف:دستگاهي كه به وسيله ي آن منحني الكتروكارديوگرام ، براي بررسي فعاليت قلب رسم مي شود . براي اين كار الكترود هاي دستگاه را بر روي پوست قرار مي دهند و جريان الكتريكي قلب كه به وسيله ي دستگاه تقويت مي شود به صورت يك منحني روي كاغذ رسم يا روي يك صفحه ي حساس نمايان مي شود . اين منحني را مي توان از جلوقفسه ي و يا از اندام ها (دست ها وپاي چپ) رسم كرد .

3

دستگاه الكتروفورز:دستگاهي كه براي جداسازي مولكول هاي DNAيا مولكول هاي پروتئين استفاده مي شود . در روي دستگاه الكتروفورز ،ژل قرار دارد ، كه به صورت ورقه ي مستطيل شكل ژلاتيني است ، در ژل منافذ ريزبسياري وجود دارد ، در يك سمت ژل چاهك هايي وجود دارد كه مخلوط مولكول هاي DNA يا مخلوط مولكول هاي پروتئين در آن قرارمي گيرند . يك ميدان الكتريكي از درون ژل مي گذرد.در مورد مولكول هاي DNA ، از آنجايي كه اين مولكول ها بار منفي دارند ، پس از برقرار شدن ميدان به سمت قطب مثبت ميدان حركت مي كنند .اين مولكول ها در حين حركت از منافذموجود در ژل عبور مي كنند . مولكول هاي كوچكتر ، سريع تر از منافذ عبور و جلوتر از بقيه حركت مي كنند . به اين ترتيب مولكول هاي DNA از هم جدا مي شوند . و DNAهايي كه به يك اندازه هستند ،در يك رديف قرار مي گيرند . به اين ترتيب موقعيت آنها در ژل به صورت نوارهايي مشاهده مي شود . در جدا كردن پروتئين ها به وسيله ي الكتروفورز ، پروتئين هارا براساس اندازه از يكديگر جدا مي شوند .

4

پراش پرتوايكس: در اين روش پرتوايكس مستقيماً به بلور جسمي كه مي خواهند به ساختار آن پي ببرند ة تابانده مي شود . اين پرتوها پس از برخورد به جسم پراكنده مي شوند . و پرتو هاي پراكنده شده روي صفحه ي حساس كه در پشت بلور قرار دارد ، ثبت مي شوند . پژوهشگران باتجزيه وتحليل الگوهاي پيچيده اي كه روي صفحه ي حساس ثبت مي شود ، مي توانند ساختار مولكول راتعيين كنند

اين كار مثل آن است كه بخواهيم با تجزيه وتحليل سايه ي يك جسم به شكل وساختار آن پي ببريم . پرتوايكس ، در قديم تنها راه مطالعه ي درون بدن بدون دخالت جراحي بود .   

5

تفنگ ژني:وسيله اي كه از آن براي وارد كردن وكتورهايي مثل پلاسميدو يا قطعه يDNAبه داخل سلول استفاده مي شود .

6

ذره بين:وسيله اي براي مشاهده ي اجسام ريز. ذره بين هاي معمولي تصويراشياءراتاحدود  10برابربزرگ مي كنند .

7

سوآب:وسيله اي كه براي پخش كردن نمونه ي باكتري ،روي محيط كشت استفاده مي شود .

8

سونوگرافي :روشي براي مشاهده ي درون بدن ، براي ايجادتصوير سونوگرافي ، متخصص يك

 ميله ي مخصوص را در برابرپوست بيمار مي گيرد .اين ميله امواج صوتي كه فركانس بالا دارند صادر مي كند.اين امواج بس از برخورد به ساختارهاي دروني بدن (از جمله جنين در شكم زن باردار)باز تاب پيدا مي كند . اين ميله ي مخصوص ، پژواك ها را جدا مي كند . و آنها را به يك تصوير ويديويي تبديل مي كند .

9

ظرف پتري:ظرف گردودر دار كه در داخل آن محيط كشت استريل ريخته و از آن براي محيط كشت باكتري استفاده مي شود .

10

فرمانتور:دستگاه تخميركننده. در اين دستگاه مواد غذايي در اختيار باكتري يا قارچ مورد نظر براي تخمير، گذاشته مي شود و سپس محصولات تخميربراي مصارف گوناگون استخراج مي شود .

11

كليه ي مصنوعي : در بيماراني كه كليه هاي مصنوعي آنها از كار افتاده استفاده مي شود . براي استفاده از كليه ي مصنوعي (انجام دياليز )نخست با جراحي كوچكي يكي از سرخرگهاي دست را به يكي از سياهرگ هاي آن متصل مي كنند ، ( زيرا فشار خون سياهرگي براي راندن خون به درون

كليه ي مصنوعي كافي نيست هم چنين سرخرگ ها باريكتر از سياهرگ ها هستند و براي اتصال مستقيم به دستگاه مناسب نيستند )خون در درون دستگاه در تماس غشاي ويژه اي شبيه سلوفان قرار مي گيرد . اين غشا كه غشاي دياليزكننده نام دارد ، خاصيت نفوذپذيري انتخابي دارد .محلول آبي از مواد مختلفي كه بدن به آن نياز دارد . با همان غلظت هاي مورد نياز بدن در آن سوي ديگراين غشاء قرار دارد ، كه محلول دياليز ناميده مي شود . مواد زائداز خون به محلول دياليز رانده مي شود . در حالي كه پروتئين هاي درشت و گلبول ها در خون باقي مي مانند . محلول دياليز دائماً جريان دارد و مواد زائد از محل دور مي شوند . در آخر غلظت مواد خون با غلظت مواد محلول دياليز برابر مي شوند . شخصي كه كليه هاي آن از كار افتاده در هفته 3بار و هر بار 5ساعت از وقت خود را با دستگاه دياليز مي گذراند .

12

گوشي طبي:وسيله اي براي بهتر شنيدن ضربان قلب ورگ ها .

13

ميكروسكوپ:اين وسيله براي مشاهده ي اشياء بسيار ريز استفاده مي شود . آنجه را كه با ميكروسكوپ مطالعه مي كنيم نمونه نام دارد كه ممكن است نمونه ي بافت يا برش سلول باشد . بزرگ كردن تصوير يك جسم را بزرگنمايي مي نامند .اگر تصويري 100براير بزرگ شود اين بزرگ نمايي را به صورت 100نمايش مي دهند . عكسي كه به وسيله ي ميكروسكوپ از نمونه گرفته مي شود ريزنگار نام دارد . از عوامل مهم ديگر در ميكروسكوپ قدرت تفكيك مي باشد كه عبارت است از توانايي يك ابزار نوري در نشان دادن دو جسم به صورت مجزا از يكديگر . توانايي هر ابزار نوري به قدرت تفكيك آن بستگي دارد .

14

ميكروسكوپ نوري : در اين نوع ، نور مرئي از نمونه ي مورد نظر عبور مي كنداز عدسي هاي شيشه اي مختلفي مي گذرد به اين ترتيب تصوير بزرگ شده اي از نمونه حاصل مي آيد ، بزرگنمايي اين ميكروسكوپ تا 1000برابر مي باشد ، ميكروسكوپ نوري ، نمي تواند اجسام كوچكتر از 2/0ميكرون(در حدود اندازه ي كوچكترين باكتري) را نشان دهد .

15

ميكروسكوپ الكتروني : كه در آن به جاي نور از الكترون استفاده مي شود ، قوي ترين آنها

 مي تواند اجسام ريزي به اندازه ي 2/0نانومتر را نشان دهد ، كه با آنها ميتوان مولكول هاي بزرگي جون DNA و پروتئين را مشاهده كرد ، از دونوع ميكروسكوپ الكتروني بيشتر استفاده مي شود ، كه عبارتنداز:

الف: ميكروسكوپ الكتروني نگاره: كه باآن سطح اجسام را مطالعه مي كنند . و تصويري 3بعدي از سطح نمونه فراهم مي كند .

ب: ميكروسكوپ الكتروني گذاره : كه با آن ساختار دروني سلول يا جسم مورد نظر را مطالعه مي كنند. اين ميكروسكوپ ها جايگزين ميكروسكوپ هاي نوري نشدند كه يكي از علل آن ، اين است كه با ميكروسكوپ الكتروني نمي توان سلول زنده را بررسي كرد .

16

اسكالپل: تيغ جراحي

رديف

                              اسامي باكتري هاي ذكر شده در كتاب درسي

1

استرپتوكوكوس نومونيا: باكتري مولد ذات الريه در انسان وموش ، اين باكتري از نوع كوكسي (كروي) است و اجتماع آن به صورت رشته اي است ، اين باكتري ها در واحد هاي دوتايي كنار هم قرار دارند ودونوع از آنها وجود دارد . الف:نوع كپسول دار: به علت دارا بودن كپسول پلي ساكاريدي در برابر دستگاه ايمني مقاومت مي كند و عامل بيماريزايي است . ب: نوع بدون كپسول: فاقد كپسول است در مقابل دستكاه ايمني مقاومت نمي كند و بيماري زا نيست .

2

استافيلوكوكوس اورئوس : نوعي باكتري گرم مثبت . عامل ايجاد شايع ترين نوع مسموميت كه بر اثر مصرف غذاي محتوي سم اين باكتري ايجاد مي شود . فلمينگ اولين بار از طريق مشاهده ي قارچي كه در محيط كشتي از اين باكتري رشد كرده بود ، به وجود آنتي بيوتيك پي برد .

3

استرپتومايسز : سرده اي از باكتري هاي هتروتروف كه به صورت رشته اي در خاك زندگي مي كنند . وسازنده ي بيش از نيمي از آنتي بيوتيك هايي هستند كه در اختيار داريم .

4

اشريشياكلاي(E.Coli ):نوعي باكتري گرم منفي كه در روده ي بزرگ انسان به فراواني يافت مي شود . از باكتري هاي ميله اي شكل ( باسيل) . اولين جانداري كه باروش هاي مهندسي ژنتيك مورد دست ورزي ژن قرار گرفت ، در DNA ي حلقوي اين باكتري باز گوانين (G) بيشتر از ساير بازها حضور دارد . 

5

آنابنا: نوعي سيانو باكتري ( باكتري سبز – آبي) كه قابليت تثبيت نيتروژن را دارد . اجتماع آن ها بصورت رشته اي است كه دراين رشته سلول هاي مخصوصي براي تثبيت نيتروژن وجود دارداين سيانوباكتري ها در حفرات موجود در برگ شاخه هاي آزولا نيز زندگي مي كند . در اين رابطه ي همزيستي آنابنانقش تثبيت كننده ي نيتروژن را دارد ، و اين رابطه در سرتاسرحيات سرخس آزولا ادامه پيدا مي كند .

6

باكتري هاي تثبيت كننده ي نيتروژن : باكتري هايي كه در چرخه ي نيتروژن تبديل N2 آزاد جورا به يون آمونيوم به عهده دارند .  

7

باكتري هاي آمونياك ساز : گروهي از باكتري ها ي دخيل در چرخه ي نيتروژن كه مواد آلي را به آمونيوم تبديل مي كند .

8

باكتري هاي نيترات ساز : باكتري هاي موجود در خاك كه آمونيم را به نيترات تبديل مي كنند .

9

باكتروئيد: باكتري هاي ريزوبيوم كه وارد تاركشنده شده پس از القاي سلول هاي آن محل به تقسيم ، به باكتروئيد تكامل مي يابند ، كه باكتروئيدهاتثبيت كننده ي نيتروژن اند. اين باكتري ها ي تغيير شكل يافته سازنده ي بخش هم لگ هموگلوبين هستند .

10

پروپيوني باكتريوم آكنس : باكتري هايي كه عامل جوش صورت هستند .

11

ريزوبيوم : نوعي باكتري كه در مرحله ي رويشي دانه وارد تارهاي كشنده ي گياهان تيره ي پروانه واران (سويا، لوبيا ، بادام زميني ، يونجه شبدر و ....) ميشود . و باعث ايجاد گرهك هاي تثبيت نيتروژن در اين گياهان مي گردد . اين باكتري ها هتروتروفند و مهمترين جانداران تثبيت كننده ي نيتروژن محسوب مي شوند . كشاورزان از توانايي ريزوبيوم ها در تثبيت نيتروژن استفاده هاي زيادي مي كنند . به اين صورت كه هر چند سال يك بار در زمين هاي كشاورزي خود گياهاني از تيره ي پروانه واران مي كارند ، تا خاك را از تركيبات نيتروژن دار غني سازند .  

12

كورينه باكتريوم ديفتريا :عامل بيماري ديفتري ، نوعي باكتري گرم مثبت كه در گلو رشد مي كند و توكسين آن برقلب ، اعصاب ، كبد ، و كليه ها اثر مي گذارد .  

13

كلستريديوم ها : گونه اي از باكتري ها كه در صنعت براي توليد بعضي مواد شيميايي استفاده

 مي شوند .نوعي از آن ها به نام كلستريديوم بوتولينوم ، باكتري بي هوازي و آندوسپور داري است كه در كنسرو هايي كه به درستي حرارت نديده اند ، رشد مي كندو ايجاد توكسين خطر ناكي مي كند . كه بر دستگاه عصبي انسان اثر مي كند . كسي كه اين توكسين را مصرف كند به بيماري بوتوليسم مبتلا

 مي شود . رشد اين باكتري در قوطي كنسروبه علت توليد گاز ، باعث برآمدگي درب قوطي مي شود .  

14

مايكوباكتريوم توبركلوسيز:عامل بيماري سل كه باعث آسيب به شش ها مي شود . اين بيماري از طريق تنفس قطره هاي ريزآلوده به باكتري نيز منتقل مي شود . ازنوع باسيل ( ميله اي ) است .

15

نيتروزوموناس : از باكتري هاي شوره گذار ( نيترات ساز) محسوب مي شود .

16

نيترو باكتر: از باكتري هاي شوره گذار ( نيترات ساز) محسوب مي شود.

-هموفيلوس آنفلوآنزا : از باكتري هايي كه توالي ژنوم آن ها به صورت كامل مشخص شد .

.رديف

                           تاريخچه ي رويدادهاي زيست شناسي

                                  ( در محدوده ي كتب درسي )

1

5/4ميليارد سال پيش: پيدايش كره ي زمين .

2

4ميليارد سال پيش : كره زمين پوشيده از مواد مذاب بود .

3

5/2ميليارد سال پيش : سيانو باكترها ايجاد شدند و شروع به انجام فتوسنتز كردند با اين عمل 2O وارد جو زمين شد و به تدريج لايه ي محافظتي اوزون شكل گرفت .

4-

5/1ميليارد سال پيش : اولين يوكاريوت ها پا به عرصه ي وجود گذاشتند .

5

600ميليون تا 1ميليارد سال پيش : تكامل نخستين جانداران پرسلولي .

6

570تا505ميليون سال پيش : پيدايش نياهاي بيش تر جانداران امروزي ، پيدايش بسياري از جانداران دريايي غير معمول كه امروزه از آنها هيچ خويشاوند نزديك زنده اي وجود ندارد . 

7

505تا438ميليون سال پيش : فراوان شدن جانداران دريا زي مانند تريلوبيت ها .

                                             (جدبندپايان امروزي)

8

500ميليون سال پيش :اولين مهره داران كه ماهيان كوچك و فاقد آرواره بودندپديدارشدند.

9

440ميليون سال پيش : وقوع اولين انقراض گروهي و انقراض 85% جانداران روي زمين

                     ( درآن زمان جانداران خشكي زي وجودنداشته است )

10

430ميليون سال پيش : پيدايش نخستين ماهي هاي آرواره دار و شروع زندگي مشترك قارچ وجلبك روي زمين .

11

370ميليون سال پيش : پيدايش اولين مهره داران خشكي زي (دوزيستان )

12

360ميليون سال پيش : وقوع دومين انقراض گروهي و نابودي 83%گونه ها .

13

350ميليون سال پيش : خزندگان از تحول دوزيستان ايجاد شدند .

14

330ميليون سال پيش : گياهان سطح زمين را پوشانده و جنگل هاي بزرگي تشكيل داده بودند .

15

320ميليون سال پيش : وجود جنگل هاي باتلاقي ، درختان بلند بدون دانه و سرخس هاي درختي كوتاه و سنجاقك هايي با طول بال يك متر .

16

300ميليون سال پيش : حاكم شدن دوره ي خشكي وسيع و برتري خزندگان نسبت به دوزيستان .

17

245ميليون سال پيش : وقوع سومين و مخرب ترين انقراض گروهي و نابودي 96% گونه هاي جانوري موجود در آن زمان . 

18

225ميليون سال پيش : وجود اجداد خرچنگ نعل اسبي .

19

210ميليون سال پيش : وقوع چهارمين انقراض گروهي و از بين رفتن 80% گونه هاي موجود .

20

127ميليون سال پيش : وجود گياهان گلدار .

21

65ميليون سال پيش : وقوع پنجمين انقراض گروهي و نابودي 76% گونه هاي ساكن خشكي از جمله دايناسورها .

22

10هزارسال پيش :پايان عصر يخبندان ، انسان ها شروع به اهلي كردن و پرورش دادن گياهان و جانوران كردند وانقلاب بزرگي در تاريخ زندگي پديد آمد .

23

330 سال پيش : ميكروسكوپ براي اولين بار مورد استفاده قرار گرفت .

34

اواسط قرن هفدهم: كشف اثر كينين روي درمان بيماري مالاريا .

35

سال1805: انجام اولين آزمايش مربوط به نور گرايي توسط چالزداروين وپسرش فرانسيس داروين .

36

سال1809: لامارك نظرية خود را ارائه داد . / تولد داروين

37

1844: چارلزداروين نظرية خود را نوشت اما منتشر نكرد .

38

1858: دريافت نامة والاس توسط داروين .

39

1859:انتشار نظرية چارلز داروين در باره ي تكامل و تغيير گونه ها ( انتشار كتاب خاستگاه گونه ها از طريق انتخاب طبيعي )

40

1866: انتشار نتايج كارهاي مندل .

41

1870: فردريك ميشر از هسته ي سلول هاي يوكاريوتيك تركيبات اسيدي را استخراج كرد و نام آنها را نوكلئيك اسيد گذاشت .

42

1882:مرگ داروين .

43

1884:مرگ مندل پدر علم ژنتيك .

44

اواخرقرن نوزدهم: تلاش دانشمندان براي يافتن عامل بيماري موزاييك توتون .

45

1900:شروع تحقيق جدي روي نتايج مندل و بررسي چگونگي تغيير فراواني الل ها در جمعيت و همچنين كشف گونه زايي هم ميهني با مشاهده ي پيدايش گياهان پلي پلوئيد توسط هوگو دوري . 

46

بيش از يك قرن پيش :  پرورش دهندگان مركبات پي بردند كه اگرميوه هاي  مركبات را در يك اتاق كه با بخاري نفتي گرم مي شوند نگه دارند ، ميوه ها زودتر مي رسند .

47

1908: ارائة نظريه ي مشهور هاردي- واينبرگ .

48

1909:آرچيبلد گرو توانست بين يك نقص ژني و نقص آنزيمي رابطه برقرار كند .

49

1920:كشف اكسين توسط فريتز ونت / ارائه ي نظريه ي سوپ بنيادين .

50

1924: ارائه ي مدل ارنست مونش معروف به مدل((جريان توده ايياجريان فشاري))در مورد حركت

                                                شيره ي پرورده در گياهان .

51

1928: كشف پني سيلين توسط فلمينگ / گريفيت براي اولين بار پديده ي ترانسفورماسيون را مشاهده كرد .

52

1930: پژوهش گوس روي رقابت پارامسي ها .

53

1935: وندل استنلي ويروس موزائيك توتون را كشف كرد .

54

1940: آزمايش بيدل و تيتوم و ارائه ي نظريه ي يك ژن يك آنزيم / دراين سال دانشمندان دريافتند پني سيلين در درمان بيماريهاي باكتريايي مؤثر است .  

55

1942: ارائه ي تعريف گونه توسط ارنست ماير .

56

1944: انتشار گزارش ايوري كه در نتيجة آن DNA عامل ترانسفور ماسيون شناخته شد .

57

1950: مك آرتور متوجه شد كه كنام واقعي سسك ها متفاوت است . / اختراع ميكروسكوپ الكتروني / مشاهده ي چارگف مبني بر اينكه در  DNA تعداد بازهاي AباTوCبا Gبرابر است وبررسي ساختار DNAبه وسيلة پرتو X توسط فرانكلين وويلكينز.

58

1953: ارائه ي مدل واتسون و كريك براي ساختار DNA

59

1960 : پرتو X تنها راه بررسي داخل بدن بود / پژوهش ژوزف كانل در باره ي كشتي چسب ها .                     

60

1962:دريافت جايزه نوبل توسط واتسون وكريك .

61

1973:ايجاد DNAنوتركيب در باكتري E.Coli .

62

35سال پيش :شروع استفاده ي وسيع از سونوگرافي .

63

1980: كشف فعاليت آنزيمي RNA

64

1990:پژوهش تيلمن در باره ي رابطه ي تنوع زيستي و توليد كنندگي .

65

1995:تعيين توالي ژنوم هموفيلوس آنفلوآنزا.

66

1996:تعيين توالي مخمر نان .

67

1997: ارائه ي اخباري مبني بر كلون موفقيت آميز گوسفند

68

1998:تعيين توالي كرم لوله اي سينورابديتيس الگانس.

69

امروز: وقوع جديدترين انقراض گروهي ( انقراض گروهي عصر حاضر يعني انقراض ششم )

رديف

     ((  كلية گياهان ذكر شده در كتابهاي درسي زيست شناسي رشتة علوم تجربي ))

1

آزولا : نوعي سرخس آبزي كه با سيانو باكتر آنابنا ، رابطة همزيستي دارد . آنابنا وظيفة تثبيت نيتروژن را در اين همزيستي دارد و در حفرات برگ شاخه هاي آزولا زندگي مي كند .از اجتماعات همزيستس آزولا – آنابنادر مزارع    برنج به عنوان كود نيتروژندار استفاده مي شود .

2

آلو: گياهي با 48 كرموزوم در هر سلول ( 48= n2 )

3

 آرابيدوپسيس: گياهي كه ژنوم آن به طور كامل توالي يابي شده است .

4

آگاو( خنجري): گياه علفي چند ساله كه در طول عمر خود فقط يك بار گل مي دهد و زندگي آن با رسيدن دانه به پايان مي رسد .

5

آفتابگردان: از گياهان يك ساله گلدار ( نهاندانه) كه از دانة آن براي استخراج روغن استفاده مي شود

6

ابريشم : گياهي با برگ هاي مركب كه داراي حركت شب تنجي است .

7

اقاقيا :  گياهي با برگ هاي مركب كه داراي حركت شب تنجي است.

8

ادريسي: اين گياه در خاك هاي اسيدي گل هاي آبي مي دهد ، در حالي كه در خاك هاي خنثي از نظر اسيديته گل هاي صورتي رنگ توليد مي كند . ( صفت مربوط به رنگ گل در آن تحت تاثير محيط است ، يعني ارثي – محيطي)

9

اطلسي: از همجوشي پروتوپلاستها براي ايجاد گياه دورگ (هيبريد ) اطلسي استفاده مي شود .

10

- اركيده : از گياهان ارزشمند زينتي كه براي تكثير آن از روش كشت بافت استفاده مي شود .

11

انگور ( درخت مو ) : از گياهان چند ساله ي چوبي وبرگ ريز . از هورمون ژيبرلين براي درشت كردن انگورهاي تريپلوئيد ( n3) كه نازايند استفاده مي شود .( انگور تريپلوئيد به دليل نازا بودن ، دانه ندارد ) . از اتيلن به منظور تسريع رسيدگي ميوه ي انگور استفاده مي شود .

12

افرا : از گياهان چوبي چند ساله وبرگ ريز .

13

بلوط: گرده افشاني آن توسط باد صورت مي گيرد . از گياهاني كه ريشة آن ها با بازيديوميست ها رابطة همزيستي دارند .

14

بيد: گرده افشاني آن توسط باد صورت مي گيرد . از گياهاني كه ريشة آن ها با بازيديوميست ها رابطه  همزيستي دارد .

15

بادام زميني : از گياهاني كه ريشه هاي آن ها داراي غده هايي است كه درآن تثبيت نيتروژن رخ

مي دهد.

16

براسيكا اولراسه: گونه اي گياهي كه از طريق انتخاب مصنوعي ( زادگيري انتخابي ) ، انواع كلم هاي خوراكي از آن ايجاد شده اند در اين گونه ، روغن خردل كه نوعي تركيب ثانوي براي مقابله با گياه خواران است ، توليد مي شود . از اين گونه كلم گل – كلم برگ – كلم بروكلي – كلم بوكسل ايجاد مي شود .

17

بنت قنسول (بنت كنسول) : از گياهان روز كوتاه (شب بلند ) است.

18

بنفشة آفريقايي: گياهي كه تكثير رويشي آن از طريق برگ آن انجام ميشود

19

برگ بيدي : گياهي كه تكثير رويشي آن از طريق قطعات ساقه صورت مي گيرد .

20

باقلا: از گياهان تيرة پروانه واران كه با  باكتريها ي تثبيت كنندة نيتروژن رابطه ي همزيستي دارند.                                                             

21

برنج:  دانه ي آن مقدار زيادي نشاسته دارد . از طريق دانه تكثير مي شود امروزه به روش مهندسي ژنتيك برنج حاوي ميزان بالاي بتا كاروتن و آهن توليد شده اند كه براي مناطق آسيا كه مردوم با كمبود ويتامين Aو آهن روبرو هستند مناسب است . 

22

پياز: از گياهان دوساله ( تك لپه) كه بخش پياز آن از بخش هاي تخصص يافته براي توليد مثل رويشي است . و حاوي ذخيره ي غذايي است .

23

پنبه :  از گياهاني است كه به وسيلة دانه تكثير مي شود . گونه هاي مختلف پنبه مي توانند با هم آميزش كنند . اگر چه زاده هاي نسل اول آن ها عادي هستند ، اما در نسل دوم مشكل بروز مي كند و دانه ها پيش از جوانه زدن  مي ميرند يا گياهاني ضعيف و ناقص به وجود مي آورند .

24

توتون: از برگ آن در ساخت سيگار استفاده مي شود . از گياهان زراعي كه توسط پلازميد Ti آلوده

 مي شود

25

- تنباكو: از گياهاني كه از برگ هاي آن به عنوان ماده ي مخدر استفاده مي شود . برگ آن حاوي نيكوتين است . ميزبان ويروس TMV است .

26

تيره ي پروانه واران : تيره اي از گياهان شامل يونجه، شبدر، نخود سويا ، باقلا و... مي شود ريشه ي اين گياهان با باكتري سرده ي ريزوبيوم رابطه ي همزيستي دارند و اين باكتري ها با ايجاد گرهك در ريشه ي اين گيا هان نيتروژن جو را به يون آمونيوم تبديل كرده ودر اختيار گياه ميزبان قرار مي دهند. كشاورزان از اين توانايي ريزوبيوم ها در تثبيت نيتروژن استفاده مي كنند و هر چند سال يك بار در زمين هاي كشاورزي خود گياهاني از اين تيره را مي كارند تا خاك رادوباره از تركيبات نيتروژندار غني سازندپيوستگي بين باكتري و گياه تيره ي پروانه وار شديداٌ اختصاصي است براي مثال باكتري كه در شبدر ايجاد گرهك مي كند نمي تواند در سويا ايجاد گرهك كند حركت پيچش در نوك برگ گياهان پروانه واران ديده مي شود .

27

تيره ي شب بو :تيره اي از گياهان كه تركيبات شيميايي را كه در مجموع روغن خردل ناميده مي شوند توليد مي كنند اين مواد جزء تركيب هاي ثانوي است ، كه اين گياهان را از آسيب گياهخواران در امان مي دارد . مانند تربچه.

28

تيره ي گل ناز : تيره اي از گياهان كه متابوليسم CAM دارند و روزنه هاي آنها در روز بسته ودر شب بازند.

29

تربچه: از گياهان تيره ي شب بو حاوي روغن خردل  ( دفاع ثانوي) است ، اين ماده در واكوئل ذخيره مي شود .

30

جعفري : از گياهان علفي دوساله است .

31

جودوسر (يولاف):گياهي كه فريتزونت در آزمايش خود روي اكسين از آن استفاده مي كرد . در راس گياهچه هاي   جو دوسر اكسين ساخته مي شود كه عامل نور گرايي، آن است .

32

چمن : از گياهاني كه گرده افشاني آن به وسيله ي باد انجام مي شود . در زيستگاه مناسب از طريق توليد مثل رويشي به سرعت پراكنده شده و تعداد فراواني افراد جديد را ايجاد مي كند .

33

خيار : از گياهاني است كه با كمك هورمون ژيبرلين تيمار شده و خيار تريپلوئيد بوجود مي آيد .

34

خزه ها : از گياهان دسته ي خزه گيان كه در زيستگاه مناسب از طريق توليد مثل رويشي به سرعت پراكنده  مي شوندو تعداد فراواني افراد جديد را ايجاد مي كنند از گياهان پست كه داراي سانتريول هستند . براي توليد مثل جنسي به آب سطحي نياز دارند .

35

ديونه: نوعي گياه گوشت خوار ( حشره خوار) كه حركت بساوش تنجي را در هنگام شكار ، انجام

 مي دهد

36

داوودي:از گياهان چند ساله ي علفي و روز كوتاه كه با نگهداري آن در شرايط مصنوعي در گلخانه ها ، گل آن در طول سال در دسترس است .

37

ذرت:دانه ي آن سرشار از نشاسته است و از آن براي استخراج روغن نيز استفاده مي شود ، از گياهان تك لپه اي كه دانه ي آن حاوي آلبومن است . براي تكثير ذرت از دانه ي آن استفاده مي شود . در هنگام رويش دانه ي ذرت ، لپه ها از خاك خارج نمي شود و اولين برگ آن را در هنگام رويش ابتدايي ، غلاف احاطه مي كند . از گياهان يك ساله و 4C است . با انتخاب مصنوعي روي نوعي ذرت درص چربي آنرا طي چهل نسل از 5درصد به 15درصد رسانده اند .

38

زنبق: از گياهان چند ساله علفي و روز بلند است . تك لپه اي محسوب مي شود .

39

سرخس: از گياهان پست و داراي سانتريول از دسته ي نهانزادان آوندي ، براي توليد مثل به آب سطحي نياز دارند .

40

سيب زميني : بخش خوراكي آن ساقه ي زيرزميني است ، و حاوي مقادير زيادي نشاسته است . از همجوشي پروتوپلاست ها براي ايجاد گياه دو رگ سيب زميني استفاده شده است . در هر سلول آن 48 كروموزوم وجود دارد .(48= n2 )

41

سيب: از گياهان چوبي چند ساله و برگ ريز ، از ژيبرلين براي درشت كردن ميوه هاي نوع تريپلوئيد (n3)آن استفاده مي شود

42

سكويا:درختي با ارتفاع بيش از صدمتر قطر تنه ي بيش از هفت متر كه بزرگترين جاندار روي زمين محسوب مي شود .

43

سويا : از گياهان تيره ي پروانه واران و همزيست با باكتري ريزوبيوم .

44

سرو : از گياهان هميشه سبز ، از بازدانگان كه كنام بنيادي سسك ها مي باشد .

45

شبدر: از گياهان تيره ي پروانه واران ، نمونه اي از آميزش ناهمسان پسندانه در اين گياه يافت مي شود . هنگامي كه دانه ي گرده اي روي كلاله ي مادگي گلي مي نشيند ، الل هاي ژن خودناسازگار در دانه ي گرده و مادگي تعيين مي كند كه لوله ي گرده تشكيل خواهد شد يا نه . اين گياه داراي ژن خود ناسازگار 5اللي است

46

عشقه : گياهي كه روزنه هاي آبي آن در اطراف برگ قرار دارند .

47

قاصد: از گياهاني كه مي تواند به طريق بكر زايي توليد مثل كند

48

كاكتوس :از گياهان متعلق به اقليم گرم وخشك ( بياباني ) كه داراي متابوليسم CAM مي باشند . به منظور سازگاري با محيط زيست خود و كاهش تعرق ، روزنه هاي آن به تعدادكم و فرورفته وجود دارند

49

كاج: از گياهان هميشه سبز و از بازدانگان ، از اين گياه متعلق به اقليم هاي خشك وسرد كه تعداد روزنه هاي آن كم و همان تعدادكم هم فرورفته اند ، رويان آن هشت لپه اي است و دانه آن داراي يك بال است . مسن ترين درخت شناخته شده نوعي كاج است كه 5000سال سن دارد . از گياهاني كه ريشه ي آن با بازيديوميست ها همزيستي دارد ، رويان موجود در دانه ي كاج فاقد برگ هاي روياني است . ماده ي ذخيره ي دانه ي كاج قبل ازلقاح تشكيل مي شود و هاپلوئيد است ، به آن آندوسپرم مي گويند .

50

گل كلم :  متعلق به گونه ي براسيكا الراسه كه از تغيير گل هاي جانبي  گياه اصلي خود به وجود آمده .

51

كلم بروكلي: متعلق به گونه ي براسيكا الراسه كه از تغيير گل هاي انتهايي  گياه اصلي خود به وجود آمده .

52

كلم برگ : متعلق به گونه ي براسيكا الراسه كه از تغيير برگ هاي گياه اصلي خود به وجود آمده .

53

كلم بروكسل: متعلق به گونه ي براسيكا الراسه كه از تغيير ساقه ي گياه اصلي خود به وجود آمده .

54

گل مغربي: گياهي كه براي اولين بار پديده ي گونه زايي هم ميهني در آن ديده شد . اين پديده را محققي به نام هوگودوري مشاهده كرد . گل مغربي ديپلوئيد 14كروموزوم ( 14=n2 ) و نوع تتراپلوئيد آن 28كروموزوم دارد .  

55

گلابي: گياهي كه از هورمون ژيبرلين  براي درشت كردن ميوه هاي نوع تريپلوئيد گلابي استفاده

 مي شود .  

56

- گيلاس : از هورمون اتيلن براي سست كردن ميوه هاي آن استفاده مي كنند تا برداشت مكانيكي آن تسهيل شود .  

57

گل ستاره : از گياهاني كه گرده افشاني آن به كمك حشرات انجام مي شود .

58

گندم : از غلات و گياهان تك لپه اي و داراي آلبومن است ، دانه ي آن سرشار از نشاسته است ، روزنه هاي آبي در آن در انتهاي برگ هاي آن قرار دارند . ميزبان قارچ زنگ گندم است ، دانه ي نوعي گندم پس از گذشت چند هزار سال قدرت جوانه زني خود را حفظ كرده است .  

59

گوجه فرنگي : از گياهاني كه روزنه هاي آبي آن در اطراف برگ هايش قرار دارد ، از اتيلن براي تسريع و افزايش رسيدگي ميوه ي گوجه فرنگي استفاده مي شود ، از گياهاني است كه توسط پلازميد Ti آلوده مي شود ، در صورتي كه دما در طول شب بالا باشد ، بسياري از گوجه فرنگي ها گل نمي دهند .  

60

گياه حساس : گياهي با برگ هاي مركب كه حركت لرزه تنجي در آن ديده مي شود .  

61

لادن : از گياهاني كه روزنه هاي آبي آن ها در حاشيه ي برگ ها قرار دارد .  

62

- لوبيا : از گياهاني كه  با باكتري هاي سرده ي ريزوبيوم رابطه ي همزيستي دارند از حبوبات و دولپه اي فاقد آلبومن از طريق دانه تكثير مي يابند ، دانه ي لوبيا بعد از جوانه زني قلاب تشكيل مي دهند و لپه ها از خاك بيرون مي آيند يعني رشد روزميني دارند، از گياهان يك ساله اند.  

63

لاله عباسي : از گياهان گلدار  در اين گياه رنگ قرمز و سفيد گلبرگ رابطه ي غالب ناقص دارد .  

64

ميموني : در صفت رنگ گل اين گياه غالبيت ناقص وجود دارد و اگر گل قرمز خالص با سفيد خالص آميزش داده شود ، گل هاي صورتي ايجاد مي شود .

65

مركبات : از گياهان هميشه سبز .

66

نخود : از گياهان يك ساله متعلق به تيره ي پروانه واران ، از حبوبات و دولپه اي و فاقد آلبومن هستند و لپه هاي آن بعد از جوانه زني دانه از خاك خارج نمي شوند ، (رشد زيرزميني )  

67

نخود فرنگي : در حالت طبيعي پرچم و مادگي گل گياه نخود فرنگي را دوتا از گلبرگ ها ي آن مي پوشاند كه اين امر امكان دگر لقاحي را از بين مي برد ، به همين علت تراكم جمعيت اين گياه روي قدرت توليد مثلي آن ها تاًثير ندارد ، مندل و پيش از اين نايت ، اين گياه را براي آزمايشات خود انتخاب كردند . زيرا :

1-گياه نخود فرنگي چند صفت دارد كه هر كدام فقط 2 حالت را نشان مي دهند ، اين صفات با آساني قابل تشخيص اند وحد واسط ندارند . مثلاً رنگ گلبرگ ارغواني يا سفيد است ، و رنگ ديگري ندارد ، مندل در آزمايشات خود 7صفت را در اين گياه بررسي كرد . 2- آميزش دادن گياهان نخود فرنگي با يكديگر آسان است براي اين كار مي توان دانه هاي گرده ي يك گل را روي مادگي گل ديگر كه پرچم هاي آن را قبل از رسيدن و توليد دانه ي گرده قطع كرده ايم ، قرار دهيم و با اين وسيله ، گياهي را با گياهي ديگر به صورت مصنوعي ، آميزش دهيم ( دگر لقاحي ) 3- اين گياه ، گياهي نسبتاً كوچك است ، به آساني پرورش داده مي شود ، زود گل مي دهد و دانه ها ي  بسياري توليد مي كند ، بنابراين مندل مي توانست نتايج را به مقدار زياد و نسبتاً سريع به دست آورد .  

68

- نرگس زرد : از گياهان چند ساله ي علفي .  

69

نيشكر:از گياهان 4C  

70

- نارنگي : از گياهاني كه نوع تريپلوئيد آن را با ژيبرلين تيمار مي كنند تاميوه هاي آن درشت شود .  

71

- نارون : از گياهان چند ساله و برگ ريز .  

72

هويچ : از گياهان دو ساله علفي كه در ريشه ي آن رشد پسين صورت مي گيرد . از هم جوشي پروتوپلاست ها ، براي ايجاد گياه دو رگ هويج استفاده مي شود .    

73

يونجه : از گياهان تيره ي پروانه وار ، در اين گياه انواعي از پپتيدهاي غني از گوگرد شناخته شده اند كه فعاليت ضد قارچي دارند .      ((  موفق باشيد ))  علي كمالوند